Αμείλικτα ερωτήματα για την τραγωδία στη Σαντορίνη

Ενα τμήμα του αρχαιολογικού θησαυρού, ο οποίος σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, έμεινε ανέπαφος από την πτώση του στεγάστρου

Πώς ένα τόσο φιλόδοξο και πρωτοποριακό στη σύλληψή του έργο που εκλήθη να καλύψει μια αρχαία πόλη και τους επισκέπτες της μετατράπηκε ξαφνικά σε εφιάλτη; Μαζί με το στέγαστρο - το τμήμα του, έστω - που κατέρρευσε την Παρασκευή το μεσημέρι στη Θήρα καταπλακώνοντας στο Ακρωτήρι ανθρώπους και αρχαιότητες, ό,τι δηλαδή ακριβώς έπρεπε να προστατεύει, βαρύ ήταν και το πλήγμα της αξιοπιστίας του εγχειρήματος. Οχι μόνο γιατί πρόκειται για τεράστιο έργο, που επιπλέον έχει τιμηθεί με διεθνή βραβεία, αλλά και γιατί στο συγκεκριμένο πρόγραμμα βιοκλιματικής κατασκευής εργάστηκε μεγάλος αριθμός επιστημόνων από πολλούς χώρους για την επίλυση προβλημάτων κάθε είδους, αρχαιολογικών, περιβαλλοντικών, κατασκευαστικών κτλ.

* Υπαίθριο μουσείο

Την απάντηση θα δώσει ασφαλώς το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων. Εκείνο που ωστόσο μπορεί να κατατεθεί είναι τα στοιχεία του έργου, το οποίο άρχισε να υλοποιείται το 2000 και στόχευε να γίνει υπόδειγμα για την προστασία εκτεταμένων αρχαιολογικών χώρων. Για τον σκοπό αυτόν άλλωστε αλλά και λόγω της σημασίας του Ακρωτηρίου το έργο χρηματοδοτήθηκε από το B' ΚΠΣ με 10,9 εκατ. ευρώ και από εθνικούς πόρους με 30,2 εκατ. ευρώ.

Σε δύο άξονες έχει κινηθεί η μελέτη του αρχιτέκτονα κ. Νίκου Φιντικάκη: κατά πρώτον, στη δημιουργία ενός υπαίθριου μουσείου και, δεύτερον, στον βιοκλιματικό χαρακτήρα της κατασκευής του στεγάστρου όπου τα ειδικά ανοίγματα-περσίδες επιτρέπουν την είσοδο του φωτός και του αέρα, ο αερισμός-δροσισμός γίνεται με φυσικό τρόπο, χωρίς κλιματιστική υποστήριξη, και χώμα χρησιμοποιείται ως επικάλυψη της στέγης όπου θα γινόταν χαμηλή φύτευση. Το βασικό υλικό είναι ο ανοξείδωτος χάλυβας, ενώ οι 95 πάσσαλοι που το στηρίζουν φθάνουν σε βάθος από 18 ως 25 μέτρα. Το στέγαστρο καλύπτει 13,5 στρέμματα, όλη δηλαδή την ανασκαφή, ενώ θεωρείται ότι έχει διάρκεια ζωής 300 έτη και επιπλέον σεισμικό συντελεστή ασφαλείας τριπλάσιο ενός προβλεπομένου σεισμού.

Κατόπιν όλων αυτών τα ερωτήματα για την πτώση ενός τμήματος της κατασκευής - δυστυχώς μάλιστα στο μόνο επισκέψιμο σημείο του αρχαιολογικού χώρου, μεταξύ της λεγομένης Δυτικής Οικίας και της τριγωνικής πλατείας - πολλαπλασιάζονται.

* H ιστορία

Ενα μικρό χωριό, δίπ\λα στη θάλασσα, που ιδρύθηκε από ανθρώπους της 5ης χιλιετίας π.X. ήταν αρχικώς ο οικισμός του Ακρωτηρίου της Θήρας.

Ακολουθώντας τον Κυκλαδικό Πολιτισμό κατά την 3η χιλιετία π.X. εξελίχθηκε δυναμικά σε μεγάλο λιμάνι ενώ η γεωγραφική θέση του συνετέλεσε στην ανάπτυξη της ναυτιλίας και του εμπορίου έτσι ώστε να αναδειχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα του Αιγαίου της προϊστορικής εποχής.

Στα μέσα του 2000 π.X. όμως -πιθανότατα περί το 1650 π.X. -, η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή του οικισμού και την κάλυψή του από την ηφαιστειακή σποδό.

Οι κάτοικοι είχαν προφθάσει να φύγουν, άγνωστο πώς και προς ποια κατεύθυνση.

Μόλις το 1967 άρχισαν οι ανασκαφές στο Ακρωτήρι από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο, ο οποίος έφερε στο φως τμήμα του οικισμού ενώ από το 1975 την ανασκαφή συνεχίζει ο καθηγητής κ. Χρίστος Ντούμας.

Τελικώς από τα 200 στρέμματα, που κατελάμβανε ο οικισμός, έχουν ανασκαφεί περί τα 12 στρέμματα. Ωστόσο, η έκτασή του, η άριστη πολεοδομική οργάνωσή του με δρόμους, πλατείες και αποχετευτικό δίκτυο, τα πολυώροφα κτίρια με εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες - τρεις από αυτές βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο -, με επίπλωση και πλούσια οικοσκευή κατατάσσουν το σύνολο ως ένα ξεχωριστό μνημείο διεθνώς.

Πρόκειται στην ουσία για μια άλλη Πομπηία, παλαιότερη κατά 1.700 χρόνια, μάλιστα..

• Source: TO VIMA
• Date of publication of article: 25/09/2005
• Author: Μ. Θερμου
• Σελ.: A42
  Κωδικός άρθρου: B14574A421
  ID: 272679
  

• Link to the To Vima website: http://tovima.dolnet.gr

• Link to the present article: http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14574&m=A42&aa=1