Το ντόμινο που παρέσυρε το Ακρωτήρι

Το Ακρωτήρι καταστράφηκε για πρώτη φορά το 1640 π.X. με τη μεγάλη έκρηξη. Την Παρασκευή, ύστερα από 3.645 χρόνια, καταστράφηκε για δεύτερη φορά. Και θα απαιτηθούν πολλά χρόνια για να επανέλθει ο χώρος στην κατάσταση που βρισκόταν ως προχθές. Αν αυτό είναι δυνατόν, αφού αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε ακόμη την έκταση των ζημιών που προκλήθηκαν στις ίδιες τις αρχαιότητες.

Το στέγαστρο που σχεδιάστηκε το 1995 κάλυπτε όλον τον αρχαιολογικό χώρο, αντικαθιστώντας το παλαιό υποτυπώδες στέγαστρο του 1974. H μελέτη προέβλεπε μια σύγχρονη κατασκευή, στην οποία λαμβανόταν μέριμνα και για την προσομοίωση των κλιματολογικών συνθηκών της Σαντορίνης, καθώς χάρη σε αυτές διατηρήθηκαν οι αρχαιότητες. Για τον σκοπό αυτόν, αλλά και λόγω της τεράστιας έκτασης που κάλυπτε, επελέγη η μέθοδος της τοποθέτησης 20 επάλληλων ανεξάρτητων κομματιών διαστάσεων 15 επί 50 μέτρα το καθένα. Πάνω τους είχε ξεκινήσει η τοποθέτηση μείγματος θηραϊκής γης, το οποίο θα φυτευόταν με φυτά που ευδοκιμούν στη Σαντορίνη.

Για την κατασκευή, λόγω και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, δούλεψαν πάρα πολλοί επιστήμονες. Εγινε ειδική αντισεισμική μελέτη ώστε το έργο να αντέχει σε δόνηση τουλάχιστον 7,5 ρίχτερ. Ειδικές ήταν και οι μελέτες θεμελίωσης των πασσάλων. Με αυτές τις προδιαγραφές χαρακτηρίστηκε ένα από τα πλέον σύγχρονα και ασφαλή έργα σε όλον τον κόσμο. Το στέγαστρο είχε τη φήμη του ακριβότερου, αφού το κόστος του έφθανε τα 10 δισ. δραχμές.

Το έργο βρισκόταν στο τελευταίο στάδιο. Απέμενε να στρωθούν με χώμα τα άλλα μισά ημιστέγαστρα - τα υπόλοιπα είχαν ήδη στρωθεί - και είχαν υπολογιστεί όλα: το βάρος της επίστρωσης, ο άνεμος, ακόμη και τα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα, ως και χιόνι ύψους δύο μέτρων. Χωρίς να μεσολαβήσει λοιπόν τίποτε από τα παραπάνω, η μόνη εξήγηση είναι ότι υπήρξε κάποια μεγάλη αστοχία. Μάλλον αστόχησε το ένα χωροδικτύωμα - οι μικρές σιδερένιες δοκοί που συμπλέκονται με τρίγωνη διάταξη - από λάθος στην εφαρμογή της μελέτης. H υποχώρηση αυτών των μικρών δοκών παρέσυρε όλη την κατασκευή που έπεσε πλάγια, όπως τα τουβλάκια του ντόμινο.

Τώρα οι επιπτώσεις είναι τεράστιες. Πρέπει να ελεγχθεί εξαρχής όλο το στέγαστρο. Και για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα ο αρχαιολογικός χώρος θα πρέπει να μείνει κλειστός. Αλλά και όταν επαναλειτουργήσει ουδείς θα μπορεί να βάλει τουρίστες κάτω από αυτό. Αν η αστοχία του ενός χωροδικτυώματος οφείλεται σε κατασκευαστικό ή μελετητικό λάθος, ανά πάσα στιγμή μπορεί η ιστορία να επαναληφθεί. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μελετηθεί ακόμη και η αποξήλωση ολόκληρης της στέγης, με τεράστιο κόστος. Το σίγουρο είναι ότι ο μαγνήτης για εκατομμύρια επισκέπτες της Σαντορίνης, που ακούει στο όνομα Ακρωτήρι, θα αχρηστευθεί.

Ο κ. Ευθύμιος Λέκκας είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

• Source: TO VIMA
• Date of publication of article: 25/09/2005
• Author: Ευθ. Λεκκας
• Σελ.: A42
  Κωδικός άρθρου: B14574A423
  ID: 272734
  

• Link to the To Vima website: http://tovima.dolnet.gr

• Link to the present article: http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14574&m=A42&aa=3